Artykuły
O Królewskiej sztuce układania łupka.
O królewskiej sztuce układania łupka
tekst: Krzysztof Kępniak
2009-09-08, ostatnia aktualizacja 2010-09-08 16:51
Dach pokryty łupkiem, ułożonym "na dziko" Fot.MP DACHY SZTUKA UŻYTKOWA
Dzikie krycie (nazwa tłumaczona z niemieckiego wilde deckung) nie bez powodów nazywane jest królewskim - to najbardziej ekskluzywny sposób układania łupka.
Technika ta wymaga nie tylko znajomości sztuki dekarstwa łupkowego na najwyższym poziomie, ale także pewnego zmysłu artystycznego, ogromnej wyobraźni i umiejętności zachowania - w tym pozornie chaotycznym kryciu - pewnego rytmu, który powtarza się na całym dachu.
W krajach, gdzie dekarstwo łupkowe ma wielowiekowe tradycje dekarze wykonujący dachy tą techniką, zaliczani są do elity.
Dach wykonany w tej technice wydaje się być zbieraniną przypadkowych kamieni -jest to jednak powierzchowna i błędna ocena.
Na takim pozornie chaotycznie wykonanym dachu występuje kilka rodzajów starannie wyselekcjonowanych kamieni: stopowe, szczytowe, koszowe, narożne i połaciowe.
Najwięcej potrzeba kamieni połaciowych, ale te najłatwiej pozyskać. Na obrzeża dachu wybiera się kamienie dosyć grube i mocne, gdyż będą mocowane kilkoma gwoździami, otworowanie występować więc będzie na dosyć małym obszarze.
Kamienie koszowe muszą być dobierane szczególnie starannie; z dachów łupkowych śnieg obsuwa się jednocześnie z prawie całej połaci dachu, a niejednokrotnie jest to ciężar liczony w tysiącach kilogramów.
Selekcja kamieni przeznaczonych na kosz odbywa się więc przynajmniej dwukrotnie. Pierwszy raz podczas obróbki (nadanie kształtu tzw. lotki) i ponownie podczas montażu na dachu.
Dekarz musi zdecydować, czy dany kamień jest na tyle mocny, aby mógł zostać wykorzystany w koszu, czy jego kształt jest odpowiedni, a krawędzie w odpowiedni sposób się ze sobą stykają.
Często dekarz wykonuje własną "próbę wytrzymałościową", na przykład stara się złamać kamień przed zamontowaniem w koszu. Ponieważ na metr kosza zużywa się ok. 40 kamieni, to naprawdę benedyktyńska praca.
Krzysztof Kępniak, właściciel firmy sprzedającej łupek, ułożył kilkanaście tysięcy m2 pokryć łupkowych
Oryginalny tekst artykułu znajduje się w sierpniowym nr. miesięcznika "Ładny Dom - Budowa i Remont"
Oryginalny tekst Artykułu Dachy z Łupka do zobaczenia na : Ładny Dom